Definitie

Palliatieve Zorg is de totaalzorg voor mensen bij wie een genezende behandeling niet meer mogelijk is.
Deze totaalzorg steunt op de volgende pijlers:
• Opvang van fysieke klachten.
• Aandacht voor psychologische en emotionele ondersteuning van de patiënt en zijn omgeving.
• Sociale begeleiding van de patiënt en zij die hem omringen.
• Spirituele opvang met aandacht voor de diepere levensvragen van de zieke en zijn familie.

Palliatieve zorg is een opdracht voor iedereen!
Als onze dagen geteld zijn, is het vooral van belang om leven toe te voegen aan de dagen
en niet zozeer om dagen toe te voegen aan het leven.
Op die dagen is tijd heel kostbaar en vooral de kwaliteit van die tijd.

Aan die kwaliteit kunnen wij allemaal iets doen

Hoe? 
• Door de zieke centraal te stellen.
• Door tijd te maken voor de zieke, als hij dat wenst.
• Door die zaken aan te bieden die de zieke graag heeft:
o bvb. ijsschilfers van een geliefde drank, fruitsap, Trappist, champagne is heel verfrissend,
verse ananas is reinigend voor de mond;
o maaltijden: vaak is er niet veel eetlust meer, maar gewoon even proeven kan al voldoende zijn
en doen beseffen dat je geliefd bent;
o naar huis komen: indien voldoende hulp thuis geregeld kan worden, kan het een mooie tijd worden
voor de zieke en zijn familie.  Soms is de zorg te moeilijk en de omringende familie te klein om de zorg
thuis mogelijk te maken. Dan kan een aangepaste afdeling (palliatieve eenheid) hulp bieden.
• Door creatief te zijn binnen de mogelijkheden.

Functies van het palliatief support team binnen ons ziekenhuis

Palliatief support team St-Franciskusziekenhuis:
- Palliatief arts geriatrische patiënten: Dr. Schellemans
- Palliatief arts oncologische patiënten: Dr. Van Puijenbroek
- Palliatief Coördinator: Elly Royackers

- Psycholoog: Sara Dehandschutter

- Sociale dienst: Kirsten Joosten
- Pastorale dienst: Maria Geens

emailadres: palliatievezorgen@sfz.be

Consultfunctie

Advies gebeurt op expliciete vraag van de zorgverleners. Het PST heeft hoofdzakelijk een ondersteunende rol.
Samen met de betrokken hulpverleners zoekt het PST naar de beste oplossing voor deze patiënt in deze situatie.
Het support team geeft enkel advies en neemt niet de plaats in van de zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg van de patiënt. Het advies kan zeer uiteenlopend zijn: betreffende symptoomcontrole, psychosociale ondersteuning van de patiënt, de familie en de equipe, begeleiding bij ethische beslissingen betreffende voeding- en vochtbeleid,
Ondersteuning bij ontslag naar huis of naar de palliatieve afdeling.  De opvolging van het PST gebeurt in voortdurend overleg en dialoog met de betrokken hulpverleners.  Er wordt een interdisciplinaire werking beoogd.
Alle betrokken disciplines worden gecontacteerd om informatie uit te wisselen.
De gegevens afkomstig van de diverse disciplines laten toe te komen tot een duidelijke probleemanalyse
(wat is het probleem? wat zijn mogelijke oorzaken? wat zijn mogelijke oplossingen?).
 

Coördinatie en organisatie

De taak van het PST richt zich ook op:
• de organisatie van teambesprekingen; bv. in voorbereiding van ontslag naar huis worden zo nodig de patiënt, de familie en alle betrokken professionele hulpverleners van de thuiszorg en het ziekenhuis samengebracht om de zorg te coördineren en af te stemmen op de behoeften van de patiënt.
• de vorming van referentieverpleegkundigen: per afdeling zijn er 1 of 2 verpleegkundigen die een uitgebreidere opleiding volgden betreffende palliatieve zorg. Deze verpleegkundigen fungeren als referentiepersoon op de eigen afdeling om aldus de opgedane kennis toe te passen en over te brengen op collega’s. Zij komen op regelmatige tijdstippen samen voor opleiding en intervisie.
• het ontwikkelen van richtlijnen betreffende palliatieve zorg door middel van het opstarten van werkgroepen en op basis van recente wetenschappelijke bevindingen.
• het wekelijkse overleg

 
Opleiding en sensibilisatie  

De leden van het PST volgen op geregelde tijdstippen opleidingen i.f.v. het verkrijgen van de titel van palliatief deskundige.
Het is tevens een blijvende opdracht van het PST het palliatieve gedachtengoed te verspreiden in het ziekenhuis en alle zorgverleners te blijven sensibiliseren van de mogelijkheden van palliatieve zorg. Dit gebeurt  o.a. door de richtlijnen, de opleidingen voor verpleegkundigen en artsen, de palliatieve tips,… 

Palliatief netwerk 

In Vlaanderen bestaan er 15 netwerken of samenwerkingsverbanden die overkoepelend de palliatieve zorg in Vlaanderen ondersteunen en begeleiden.  Elk netwerk bestaat minimum uit een thuiszorgteam, een palliatieve eenheid, een palliatief support team in ziekenhuis en/of Rust en VerzorgingsTehuis (RVT) en eventueel een dagcentrum. 

De palliatieve thuiszorg

In verschillende steden functioneren teams die professioneel zwaar zieke patiënten thuis begeleiden. Thuis is de plaats waar vele mensen liefst verblijven, waar ze zo nodig afscheid kunnen nemen van de hun vertrouwde mensen en dingen. 

De belangrijkste taken van de palliatieve thuiszorg zijn:
• coördineren en organiseren van de zorg in samenwerking met de bestaande eerstelijnsgezondheidszorg
(huisarts, thuisverpleegkundige, gezinshulp, kinesist,...)
• geven van opleiding
• uitbouwen van vrijwilligerswerking 
• uitlenen van medische hulpmiddelen (b.v. pijnpomp) , .... 
• U kunt de thuiszorg van uw buurt bereiken via het netwerk van uw regio. (Voor Limburg is dit de dienst Pallion.) 

De palliatieve afdeling

Soms wordt de zorg thuis te zwaar ...
is er te weinig ondersteuning...
of is er de wens om op een aangepaste afdeling verzorgd te worden,
dan kan een palliatieve afdeling voor kortere of langere tijd een oplossing bieden.
De inrichting, een interdisciplinair team, de kleinschaligheid, de vele vrijwilligers, geen vaste bezoekuren
en zoveel andere kleine belangrijke dingen, geven op dergelijke  afdeling de mogelijkheid de palliatieve zorgverlening op een professionele manier tot zijn recht te laten komen.
Hier kunnen mensen samenkomen met hun familie of  kunnen ze de rust vinden om het thuis met hun ziek familielid opnieuw aan te kunnen.

Je kan de gegevens van de palliatieve afdelingen in Limburg verkrijgen via de leden palliatieve support team.  

 
Het palliatief support team

Als de zieke opgenomen wordt in het ziekenhuis of in een Rust- en Verzorgingstehuis (RVT) dan kan hij gebruik maken van een Palliatief Support Team (PST). Voor de werking van het PST verwijzen wij naar de toelichting hierboven.
 

Het dagcentrum

Op een aantal plaatsen in België is er een dagcentrum opgericht. 
Patiënten die thuis verzorgd worden kunnen daar overdag naartoe voor begeleiding, symptoomcontrole, verzorging en vrijetijdsbesteding.

Je kan een dagcentrum in jouw buurt bereiken via het PST of het netwerk van uw regio .