Navigeer

Palliatieve zorg

Het SFZ streeft een christelijk-ethische levensvisie na en dit veronderstelt een zorgzame en zinvolle omgang met het eindigende leven en het sterven.

Elke patiënt heeft het recht om een antwoord te krijgen op essentiële zorgvragen, ook wanneer die betrekking hebben op zijn levenseinde of op situaties waarin genezing niet meer mogelijk is.
In het SFZ wordt daarom het nodige gedaan om de stervende mens en zijn omgeving de nodige opvang te verlenen en om tegemoet te komen aan zijn verlangen naar een menswaardig levenseinde.

Via een open communicatie met patiënten en bewoners, wordt er gezocht naar de meest geschikte vorm van (palliatieve) zorgverlening. In ons ziekenhuis bieden wij ook ruimte om stil te staan bij vroegtijdige zorgplanning, waarbij patiënten actief betrokken worden in beslissingen rond de medische zorg en specifiek rond de zorg voor het levenseinde.

Wat is palliatieve zorg?

Palliatieve zorg is een totaalzorg die ongeneeslijk zieke mensen en hun naasten steunt op lichamelijk, emotioneel, sociaal en spiritueel vlak. De kwaliteit van het leven en de waardigheid van de mens staan centraal.

De palliatieve zorg doet al het mogelijke om tegemoet te komen aan het verlangen naar een menswaardig levenseinde. Dit wil niet zeggen dat palliatieve zorg verengd mag worden tot stervensbegeleiding want het is ruimer dan dat. Palliatieve zorg start wanneer de patiënt of bewoner nog palliatieve therapie krijgt en eindigt door stervensbegeleiding.

Concreet betekent dit dat de palliatieve zorgverlening:

  • het leven en ieders eigenheid en autonomie respecteert;
  • alsook elke filosofische overtuiging en religie;
  • sterven beschouwt als een natuurlijk en normaal proces in het leven;
  • de dood niet wil uitstellen noch versnellen;
  • de patiënt en zijn familie zo veel mogelijk wil betrekken in de zorgverlening;
  • steeds streeft naar een open communicatie tussen alle betrokkenen.

In het SFZ staat er voor onze patiënten een Palliatief Support Team (PST) klaar. Dit multidisciplinaire team bestaat uit deskundigen (artsen, verpleegkundigen, psychologen,…) die de verschillende diensten in het ziekenhuis ondersteunen bij de opvang van en zorg voor palliatieve patiënten.

Pijnbestrijding

Pijnbestrijding kan worden omschreven als het toedienen van pijnstillers en/of andere medicijnen om de pijn op een zo goed mogelijke manier te controleren. Pijn kan tijdens het hele ziekteproces voorkomen en moet voldoende aandacht krijgen. Net daarom kan de behandelende arts hierbij een beroep doen op pijnspecialisten.

Wanneer het duidelijk wordt dat een medische behandeling niet het gewenste effect heeft of wanneer een beslissing is genomen met betrekking tot het niet starten en/of staken van een curatieve of levensverlengende beslissing, kan pijnbestrijding als volgende vorm van levenseindezorg in beeld komen. Op dat kantelmoment zal niet langer het genezen of het verlengen van het leven centraal staan, maar wel het bevorderen van de kwaliteit van het leven gedurende de tijd die nog rest. Het comfort van de patiënt en zijn nabestaanden op lichamelijk, psychosociaal en spiritueel vlak, komt dan op de eerste plaats.

Met zijn interdisciplinaire aanpak en totaalbenadering zoekt het Palliatief Support Team (PST) naar een antwoord op meer dan alleen de fysieke pijn.

Niet starten en/of staken van een curatieve of levensverlengende medische behandeling

Een zorgvuldige afweging van wat medisch nog zinvol is ….

Soms biedt een medische behandeling geen oplossing meer voor een bestaand medisch probleem, levert het geen verbetering op (of soms eerder een verslechtering), en kan hierdoor het comfort verlagen. Wanneer een behandeling in een bepaalde situatie niet langer als zinvol of doeltreffend wordt beoordeeld, kan er gekozen worden voor het niet starten en/of staken van een curatieve (genezende) of levensverlengende medische behandeling.

Omdat het niet altijd mogelijk is om de reële kansen op succes met 100% zekerheid in te schatten, is deze beslissing soms uitermate moeilijk. De arts zal daarom niet enkel een beroep doen op zijn medisch professioneel oordeel, maar zal ook rekening houden met de wensen van de patiënt of zijn vertegenwoordiger. Hoe moeilijker het is om in te schatten of een behandeling nog zin heeft, hoe belangrijker de wens van de patiënt wordt.

Een beslissing met betrekking tot het niet starten en/of staken van een curatieve of levensverlengende medische behandeling is meestal deels afhankelijk van de individuele appreciatie van de patiënt. Sommige personen ervaren het uitputten van alle medische mogelijkheden als zinvol, anderen dan weer niet. Een belangrijk criterium hierbij is de levenskwaliteit van de patiënt voor de tijd die hem ter beschikking staat. Een bepaalde behandeling kan bijvoorbeeld een zekere kans op succes hebben, maar tegelijkertijd zo ingrijpend zijn dat de levenskwaliteit er zwaar onder lijdt. In dat geval is het niet ondenkbaar dat de patiënt ervoor kiest om de resterende tijd op een kwaliteitsvolle wijze door te brengen.

Daarnaast is het ook belangrijk om een beslissing rond het niet starten en/of staken van een curatieve of levensverlengende medische behandeling niet te zien als een levensbekortende beslissing. Het domein van het niet-therapeutisch optreden wil het overlijdensproces op een natuurlijke wijze laten plaatsvinden. Net daarom kan het gesitueerd worden tussen een levensbekortende beslissing (zoals euthanasie) en levensverlengende beslissing (zoals het opstarten of voortzetten van een zinvolle medische behandeling) en behoort het niet louter tot een van beide.

Palliatieve sedatie

Palliatieve sedatie is een medische handeling die er op gericht is om op een actieve wijze de levenskwaliteit en het comfort van de ongeneeslijk zieke patiënt te maximaliseren. Palliatieve sedatie wordt omschreven als 'het toedienen van sedativa (slaapmedicatie) in doseringen en combinaties die vereist zijn om het bewustzijn van een terminale patiënt zo veel te verlagen als nodig om één of meerdere refractaire (onbehandelbare) symptomen op een adequate wijze te controleren'.

Palliatieve sedatie wil het leven niet beëindigen (zoals bij euthanasie) maar heeft  als doel om via slaapmedicatie het bewustzijn van een patiënt te verlagen. Op die manier ervaart hij de moeilijk te behandelen symptomen niet meer en worden deze onderdrukt waardoor het stervensproces gewoon doorloopt.

Belangrijk om weten is dat palliatieve sedatie mild of diep kan zijn, afhankelijk van de noden van de patiënt. Sedatie kan continu zijn, maar ook intermitterend. Dit laatste betekent dat er slechts periodiek slaapmedicatie wordt toegediend, waardoor de patiënt nog perioden van bewustzijn kan ervaren.

Continue palliatieve sedatie kan bovendien enkel bij personen waarvan verwacht wordt dat ze binnen afzienbare tijd zullen overlijden (veelal maximaal 2 weken). In de praktijk kan continue palliatieve sedatie (dan) ook enkele dagen duren.

Contact Palliatief Support Team:

Elly Royackers (coördinator PST)
tel. 011 71 54 32 - e-mail: Elly.royackers@sfz.be